อบรม AI สำหรับองค์กร: HR เลือกหลักสูตรอย่างไรให้ได้ ROI จริง

ในช่วง 2–3 ปีที่ผ่านมา คำว่า "AI Transformation" กลายเป็นวาระที่ผู้บริหารองค์กรไทยพูดถึงในทุกเวทีประชุม แต่สำหรับ HR Manager และ L&D Specialist คำถามจริงๆ ที่ต้องตอบให้ได้คือ: "แล้วเราจะเริ่มอบรม AI สำหรับองค์กรอย่างไร และจะพิสูจน์ได้อย่างไรว่าคุ้มค่า?"

บทความนี้รวบรวมเกณฑ์ที่ HR ควรใช้ในการประเมินและเลือกหลักสูตร AI ที่ตอบโจทย์องค์กรได้จริง ไม่ใช่แค่การเรียนรู้เพื่อรู้ แต่เพื่อให้พนักงานนำไปใช้ได้ทันที

ถ้าองค์กรของคุณกำลังมองหาหลักสูตร AI แต่ยังไม่รู้จะเริ่มจากตรงไหน บทความนี้คือจุดเริ่มต้นที่ถูกต้อง

AI Transformation คืออะไร และทำไม HR ต้องเป็นผู้นำ

AI Transformation หมายถึงกระบวนการที่องค์กรนำเทคโนโลยี AI มาปรับใช้อย่างเป็นระบบ ทั้งในระดับกระบวนการทำงาน การตัดสินใจ และการพัฒนาบุคลากร เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน

บทบาทของ HR ในกระบวนการนี้ไม่ใช่แค่การจัดหลักสูตร แต่คือการเป็น Strategic Partner ที่ช่วยให้ทุกแผนกเห็นภาพว่า AI จะช่วยงานของพวกเขาได้อย่างไรในทางปฏิบัติ

จากรายงานของ McKinsey Global Institute (2024) พบว่า 60–70% ของงานในองค์กรมีศักยภาพที่จะ Automate ได้บางส่วน ซึ่งหมายความว่า Upskill พนักงาน คือสิ่งที่ไม่อาจเลื่อนออกไปอีกต่อไป

ทำไมองค์กรไทยหลายแห่งอบรม AI แล้ว "ไม่เห็นผล"

ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดไม่ใช่ตัวหลักสูตร แต่เป็นวิธีที่องค์กรเลือกและนำหลักสูตรไปใช้ ลองดูว่าองค์กรของคุณเข้าข่ายข้อใดบ้าง

• 1. เลือกหลักสูตรตาม Trend ไม่ใช่ตาม Need: หลายองค์กรเลือก "คอร์ส ChatGPT" เพราะได้ยินชื่อบ่อย แต่ไม่ได้ประเมินก่อนว่าพนักงานต้องการทักษะ AI ด้านไหนจริงๆ ผลคือพนักงานรู้สึกว่าเนื้อหาไม่ตรงกับงานที่ทำ
• 2. ไม่มีการวัดผลหลังอบรม: การวัดผลแค่ระดับ "ความพึงพอใจ" ไม่เพียงพอ องค์กรที่ได้ ROI จริงจะวัดผลใน 3 ระดับ ได้แก่ พฤติกรรมที่เปลี่ยนแปลง กระบวนการที่ดีขึ้น และผลลัพธ์ทางธุรกิจ
• 3. ขาด Follow-up และ Practice: ความรู้จะหายไปภายใน 72 ชั่วโมงหากไม่มีการลงมือฝึก หลักสูตรที่ดีต้องมีกลไก Follow-up ให้พนักงานนำไปใช้งานจริงหลังจบคอร์ส

6 เกณฑ์สำคัญในการเลือกหลักสูตร AI ให้ตอบโจทย์องค์กร

ก่อนเซ็นสัญญากับ Training Provider ใดๆ HR ควรใช้เกณฑ์เหล่านี้เป็น Checklist ในการประเมิน

• ความตรงกับ Use Case ขององค์กร: หลักสูตรควรมีตัวอย่างที่ใกล้เคียงกับบริบทธุรกิจของคุณ ไม่ใช่แค่ตัวอย่างทั่วไปจากต่างประเทศ
• ระดับความลึกที่เหมาะกับกลุ่มเป้าหมาย: พนักงานทั่วไปต้องการ Awareness Level ในขณะที่ผู้จัดการหรือ Power User ต้องการ Application Level
• รูปแบบที่เน้น Hands-on: ชั่วโมงที่ลงมือทำควรมากกว่าชั่วโมงที่นั่งฟัง อัตราส่วนที่แนะนำคือ 40:60 (ทฤษฎี: ปฏิบัติ)
• มี Post-training Support: ไม่ว่าจะเป็น Office Hours, Q&A Session หรือ Learning Community ที่พนักงานใช้ถามได้หลังจบคอร์ส
• Vendor เข้าใจบริบทองค์กรไทย: ภาษา วัฒนธรรมการทำงาน และกฎระเบียบในไทยมีความเฉพาะตัว ผู้สอนที่เข้าใจสิ่งนี้จะช่วยให้การ Apply ทำได้ง่ายกว่า
• มีกรอบการวัดผลที่ชัดเจน: ขอให้ Provider เสนอ KPI หรือ Metrics ที่จะวัดหลังอบรม เช่น เวลาที่ประหยัดได้ หรือจำนวน Use Case ที่พนักงาน Implement ได้

"หลักสูตรที่ดีที่สุดคือหลักสูตรที่พนักงานนำกลับไปใช้ได้ในวันรุ่งขึ้น ไม่ใช่หลักสูตรที่มีชื่อเสียงที่สุด"

วิธีคำนวณ ROI ของการ Upskill พนักงานด้าน AI

หนึ่งในความท้าทายของ HR คือการ Justify งบประมาณต่อผู้บริหาร ต่อไปนี้คือ Framework ง่ายๆ ที่ใช้ได้จริง

1. ขั้นที่ 1: ระบุงานที่ใช้เวลามากและทำซ้ำ
   เริ่มจากการสำรวจว่าพนักงานในแต่ละแผนกใช้เวลากี่ชั่วโมงต่อสัปดาห์กับงาน Routine เช่น เขียน Email สรุปรายงาน หรือค้นหาข้อมูล งานเหล่านี้คือ Opportunity ที่ AI ช่วยได้ชัดเจนที่สุด
2. ขั้นที่ 2: ประเมินเวลาที่ AI ช่วยประหยัดได้
   ตัวอย่างเช่น ถ้าพนักงาน 50 คนประหยัดเวลาได้คนละ 2 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ นั่นเท่ากับ 100 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ หรือ 400 ชั่วโมงต่อเดือน คิดเป็นมูลค่าตามอัตราเงินเดือนเฉลี่ย แล้วเปรียบเทียบกับต้นทุนหลักสูตร
3. ขั้นที่ 3: วัดผลใน 3 ระดับ
   • ระดับที่ 1 — Reaction: พนักงานพอใจและรู้สึกมีประโยชน์ไหม?
   • ระดับที่ 2 — Learning: พนักงานทำ Use Case ที่กำหนดได้ไหมหลังอบรม?
   • ระดับที่ 3 — Behavior: พนักงานใช้ AI ในงานจริงสม่ำเสมอไหมหลังผ่านไป 30 วัน?

การวัดในระดับที่ 3 คือสิ่งที่แยก "หลักสูตรที่ดี" ออกจาก "หลักสูตรที่จบแล้วลืม" ได้ชัดเจนที่สุด

ประเภทหลักสูตร AI ที่เหมาะกับองค์กรแต่ละขนาด

• องค์กรขนาดกลาง (200–1,000 คน)

  เหมาะกับ: หลักสูตรแบบ Cohort ที่ฝึกพนักงานเป็นกลุ่ม 20–50 คน โดยเน้น Use Case ของอุตสาหกรรมนั้นๆ โดยตรง รูปแบบ Onsite หรือ Hybrid ช่วยให้มีการแลกเปลี่ยนและ Accountability ระหว่างผู้เรียนได้ดีกว่า

• องค์กรขนาดใหญ่ (1,000+ คน)

  เหมาะกับ: การแบ่ง Track ตามบทบาท เช่น AI for HR, AI for Marketing, AI for Operations โดยแต่ละ Track มีเนื้อหาที่ Customize ให้ตรงกับงานจริง และมีการวัดผลในระดับ Department

• C-Suite และผู้บริหารระดับสูง

  ต้องการ: AI Strategy Workshop ที่ไม่ใช่การสอนใช้เครื่องมือ แต่เป็นการช่วยให้ผู้บริหารเห็นภาพว่า AI จะเปลี่ยน Business Model และการแข่งขันในอุตสาหกรรมของตัวเองอย่างไร

สิ่งที่ควรถามก่อนเลือก Training Provider

นอกจากเกณฑ์ด้านหลักสูตรแล้ว การประเมิน Provider ก็สำคัญไม่แพ้กัน ลองใช้คำถามเหล่านี้ในการพูดคุยครั้งแรก

• "ขอตัวอย่าง Use Case จากองค์กรในอุตสาหกรรมเดียวกับเราได้ไหม?"
• "หลังจบอบรม มี Support ช่องทางไหนบ้างสำหรับพนักงาน?"
• "หลักสูตรสามารถ Customize เนื้อหาให้ตรงกับ Tool ที่องค์กรใช้อยู่ได้ไหม?"
• "มีวิธีวัดผลและ Report ให้ผู้บริหารได้อย่างไร?"
• "Facilitator มีประสบการณ์จริงในการนำ AI ไปใช้ในองค์กรหรือเพียงแค่สอนทฤษฎี?"

คำตอบที่ได้จะบอกได้เร็วมากว่า Provider รายนั้นเข้าใจปัญหาองค์กรจริงหรือเปล่า

คำถามที่ HR ถามบ่อยเกี่ยวกับการอบรม AI สำหรับองค์กร

เริ่มต้น AI Transformation กับ STEPS Academy

STEPS Academy พัฒนาหลักสูตร AI สำหรับองค์กรไทยโดยเฉพาะ ทั้งแบบ Onsite, Online และ Hybrid ทุกหลักสูตรออกแบบให้พนักงานนำไปใช้ได้ทันที พร้อมกรอบวัดผลที่ HR นำไปรายงานผู้บริหารได้จริง

ไม่ว่าคุณจะต้องการอบรมทีม Marketing ให้ใช้ AI เขียน Content, พัฒนาทีม HR ให้ใช้ AI ใน Recruitment หรือวาง AI Strategy ให้ C-Suite เราพร้อมช่วยออกแบบหลักสูตรที่ตรงกับความต้องการขององค์กรคุณ